Kısa cevap. Stick çay, delikli ince bir çubuğun içine doldurulmuş, tek fincanlık çaydır, "çubuk çay" diye de aranıyor. Sıcak suya koyup karıştırıyor, sonra çıkarıyorsunuz; kaşığa, ipe, sıkmaya, tabağa gerek kalmıyor. Birkaç bardak için dökme çay daha iyi olur, tek fincanda stick çayı poşete tercih edebilirsiniz. Mesh Stick, gıdayla temasa uygun OPP plastikten yapılıyor ve migrasyon testlerinde AB 10/2011 sınırları içinde kaldı.
Türkiye'de çay denince akla iki şey geliyor, dökme çay ve poşet çay. Stick çay bunların yanına sonradan geldi, o yüzden üçünü yan yana koyunca en kolay anlaşılıyor.
| Stick çay | Bardak poşet | Demlik poşet | Dökme çay | |
|---|---|---|---|---|
| Kaç bardak yapar? | Bir fincan (200 ml) | Bir fincan | Birkaç bardak | Demliğe göre birkaç bardak |
| Neye ihtiyacınız var? | Fincan ve sıcak su | Fincan, sıcak su, kaşık ve tabak | Demlik ve ocak ya da su ısıtıcısı | Demlik, süzgeç ve ocak ya da su ısıtıcısı |
| Ne kadar demlenir? | Fincanda 3-5 dakika | Fincanda 2-3 dakika | Demlikte, paketinde yazan süre kadar | Demlikte 10-15 dakika |
| Sonra ne yapıyorsunuz? | Stick'i damlatmadan çıkarıp atıyorsunuz | Poşeti sıkıyorsunuz, damlıyor, tabağa bırakıyorsunuz, kaşığı yıkıyorsunuz | Poşeti atıp demliği yıkıyorsunuz | Demliği ve süzgeci yıkıyorsunuz |
| Çay neye değiyor? | Gıdayla temasa uygun OPP plastik filme | Kağıda, selüloza ya da plastik life | Kağıda, selüloza ya da plastik life | Demliğe ve süzgece |
Stick çay nasıl demlenir?
Yapraklar ya da bitki parçaları delikli ince gövdenin içinde duruyor. Stick'i sıcak suya koyup kaşık gibi karıştırıyorsunuz, birkaç dakika sonra da çıkarıyorsunuz. Poşet çaydan farkı, hem demliğin hem kaşığın işini tek başına görmesi. Kaşığa, süzgece, poşeti bırakacak tabağa gerek kalmıyor. Yapraklar içeride kaldığı için fincanda tortu da olmuyor.
Stick çay bir marka adı değil, poşet çay gibi çayın satılış şeklinin adı. "Stick tea" diyenler de aynı şeyi kastediyor. Eksiği de belli, yalnızca bir fincanlık ve demlikte işe yaramıyor.
Biz bu çayı Mesh Stick adıyla üretiyoruz, gövdesinde 1.150 mikro delik var. Stick, gıdayla temasa uygun OPP plastik filmden yapılıyor. Migrasyon testlerinde sonuçlar AB 10/2011 yönetmeliğinin ve Türk Gıda Kodeksi'nin sınırları içinde kaldı. Ayrıntısını Mesh Stick plastik mi? bölümünde anlattık.
Stick çay çeşitlerinde siyah çay da var, bitki çayları da, kahve de.
Stick çay mı, bardak poşet mi?
Tek fincan içecekseniz biz stick çayı öneriyoruz. Aradaki fark, çayı hazırlarken uğraştığınız küçük işlerde çıkıyor.
| Bardak poşet | Stick çay | |
|---|---|---|
| Karıştırırken | Kaşık lazım | Stick'in kendisiyle karıştırıyorsunuz |
| İpi ve etiketi | Çoğunda fincanın kenarından sarkıyor | Yok |
| Çıkarırken | Poşeti kaşığa alıp sıkıyorsunuz | Sıkmadan çıkarıyorsunuz |
| Damlar mı? | Tabağa ya da çöpe götürene kadar damlıyor | Damlatmıyor |
| Bittikten sonra | Poşet için tabak, yıkanacak bir de kaşık kalıyor | Ne tabak gerekiyor ne kaşık |
Bu fark en çok ofiste ya da yolda belli oluyor. Masanızda kaşık ve tabak yoksa poşeti nereye bırakacağınızı düşünmeye başlıyorsunuz, stick çayda ise bir fincan sıcak su yetiyor. Parkta termostaki sıcak suyla da aynı şekilde demleyebilirsiniz. Her biri ayrı paketli olduğu için çantanıza da atabilirsiniz.
Tadına gelince, stick'i kutuda yazdığı gibi 3-5 dakika bekletip ara ara karıştırıyorsunuz. Karıştırdıkça su deliklerden geçip demi fincana taşıyor, koyuluğunu da süreyle ayarlıyorsunuz. İçinde ne olduğu kutuda yazıyor, Earl Grey stick'inde örneğin %98 siyah çay, %2 bergamot aroması var. Farkı görmek için aynı çeşidi bir fincan poşetle, bir fincan stick'le demleyip yan yana içebilirsiniz.
Bardak poşetin de iyi yanları var. Fincan başına genellikle daha ucuza geliyor, neredeyse her markette bulunuyor ve 2-3 dakikada hazır oluyor. Stick çay ise yalnızca bir fincanlık.
Poşet çay mı dökme çay mı?
Evde demliğiniz varsa dökme çay daha iyi olur. Dökme çay, paketten ölçüp demlediğiniz yaprak çaydır, markette "normal çay" diye aldığınız paketlerin çoğu da budur. Ne kadar koyacağınıza, ne kadar demleyeceğinize kendiniz karar veriyorsunuz, bir demlikten de birkaç bardak çıkıyor. Buna karşılık demlik, süzgeç ve 10-15 dakika istiyor.
Poşet çayda ölçü hazır, süzgece de gerek yok. Bardak poşet tek fincanlık, demlik poşet ise demlik için. Tadı konusunda dökme mi poşet mi diye kesin bir şey söylemek zor, çünkü asıl belirleyen çayın bahçesi, hasadı ve işlenişi.
Demlik poşet mi dökme çay mı?
İkisi de demlikte demleniyor, fark ölçüde ve bulaşıkta. Kalabalık bir sofraya çay demleyecekseniz, her demde aynı koyuluğu tutturmak ve az bulaşık çıkarmak istiyorsanız demlik poşet işinizi görür. Koyuluğu kendiniz ayarlamak, çayı poşetsiz demlemek istiyorsanız dökme çayı seçin. Demlik poşet alacaksanız neyden yapıldığını paketinden okuyun.
Hangisini ne zaman seçmeli?
- Tek fincan içecekseniz ve kaşık, tabak aramak istemiyorsanız stick çay alın, bir bardak sıcak su yeter.
- Fiyat sizin için önce geliyorsa ve kaşıkla tabak zaten elinizin altındaysa bardak poşet yeter.
- Kalabalık bir sofraya çay demleyecekseniz ve bulaşık istemiyorsanız demlik poşet işinizi görür. Demlik yine lazım, ama süzgece gerek kalmaz.
- Evde birkaç kişi içecekseniz, demliğiniz ve vaktiniz de varsa dökme çay demleyin. Koyuluğunu en rahat onunla ayarlarsınız.
Fincan başına en ucuzu genellikle dökme çay. Tek tek paketlenen çaylar daha pahalıya geliyor.
Yanlış bilinenler
- "Dökme çay her zaman daha kalitelidir." Dökmesinin de poşetinin de iyisi var, sıradanı var. Paketin üstünde çayın bahçesine, hasadına ve nereden geldiğine bakın.
- "Bütün poşetler plastiktir." Kağıt ve selüloz poşetler de var. Bakınca anlamak zor, paketini okumak gerekiyor.
Sık sorulan sorular
Stick tea ne demek?
Stick çayın İngilizcesi. Delikli ince bir çubuğun içinde gelen, tek fincanlık çay demek.
Stick çay demlikte kullanılır mı?
Hayır. Stick tek fincan, yani 200 ml su için yapıldı. Birkaç bardak içecekseniz dökme çay ya da demlik poşet daha iyi olur.
Dökme çay ile normal çay arasındaki fark nedir?
Çoğu zaman fark yok. Paketten ölçüp demlediğiniz siyah çay zaten dökme çaydır.
Demlik poşet bardakta kullanılır mı?
Kullanılır, ama demlik için yapıldığından tek fincana fazla gelir, çay da koyu olur.
Evde demliğiniz varsa dökme çayla başlayabilirsiniz. Masada yalnızca bir fincan sıcak su varsa bir stick çay yeter.
